Hoe herken ik een zieke boom?

Een boom die er “niet lekker uitziet” is niet meteen een dode boom. Vaak zit er een periode tussen, soms wel weken tot jaren, waarin een boom ziek is, maar nog te redden. Weten waar u op moet letten kan het verschil maken tussen een boom die herstelt en een boom die u uiteindelijk toch moet laten kappen. In dit artikel leest u welke signalen wijzen op een zieke boom, wat de meest voorkomende oorzaken zijn en wanneer u zelf actie kunt ondernemen. En wanneer u beter een boomdeskundige als Van Weert belt.

Signalen van een zieke boom?

Een boom communiceert zijn problemen langzaam. Let op deze signalen:

• Verkleurde of vroegtijdig vallende bladeren, buiten het normale herfstseizoen
• Kale takken of dunne kruinen, terwijl de rest van de boom nog blad draagt
• Scheuren, wonden of loszittende schors op de stam
• Paddenstoelen aan de voet van de stam of op de wortels. Vaak een teken van houtrot
• Takken die afsterven van buiten naar binnen, ook wel kroonsterfte genoemd
• Zichtbare insectengangen of boormeel op de stam

Eén van deze signalen hoeft niet direct reden tot zorg te zijn. Een combinatie van meerdere signalen, of een snelle verslechtering, is wel een goed moment om verder te kijken.

Veelvoorkomende oorzaken van een zieke boom

De juiste behandeling hangt volledig af van de oorzaak. Dit zijn de oorzaken die we het vaakst tegenkomen:

Droogtestress

Vooral na droge zomers zie je bomen die kaler ogen, vroeg blad verliezen of takken laten afsterven aan de buitenkant van de kroon. Dit is vaak een teken van watergebrek, niet per se van een ziekte.

Plagen, zoals de letterzetter

Kleine boormeelgaatjes in de schors, vooral bij naaldbomen, kunnen wijzen op een schorskeverplaag zoals de letterzetter. Deze plaag kan een boom binnen een paar maanden fataal worden.

Schade door blikseminslag

Een plotselinge, verticale scheur in de stam of afgebroken toppen na onweer wijzen vaak op blikseminslag. De schade is niet altijd meteen zichtbaar en kan zich pas weken later uiten in verwelkend blad.

Schimmels en houtrot

Paddenstoelen aan de voet van de boom of op de stam zijn vaak het zichtbare gevolg van houtrot dieper in de boom. Dit tast de stabiliteit aan en is precies het soort risico dat we tijdens een VTA-controle in kaart brengen.

Wortelschade of bodemverdichting

Bouwwerkzaamheden, zwaar verkeer over de wortelzone of grondverzet in de buurt van een boom kunnen wortels beschadigen. De gevolgen zijn vaak pas na een seizoen zichtbaar in de vorm van een dunnere kroon.

Zieke boom of dode boom?

Niet elke zieke boom is verloren. Bomen kunnen zich herstellen van droogtestress, een lichte plaag of oppervlakkige schade, vooral als u er op tijd bij bent.

Het verschil zit vaak in hoeveel levend weefsel de boom nog heeft. Bij een zieke boom vindt u nog groen en vochtig weefsel onder de schors, buigen jonge twijgen zonder te breken, en is er, ook al is dat misschien maar een klein deel van de kroon, nog gezond blad aanwezig. Dat betekent dat de boom nog sappen rondpompt en zich kan herstellen, mits de oorzaak wordt weggenomen of behandeld.

Bij een dode boom is dat weefsel niet meer aanwezig: de schors laat makkelijk los, twijgen breken droog af in plaats van te buigen, en er is nergens meer blad of knopvorming te zien, ook niet in het voorjaar. Op dat punt is herstel niet meer mogelijk en wordt de boom vooral een veiligheidsrisico, bijvoorbeeld door takbreuk of omvallen.

Wat kunt u zelf doen bij een zieke boom?

• Geef de boom water tijdens droge periodes, vooral jonge bomen
• Verwijder geen grote takken zelf zonder kennis van zaken. Verkeerd snoeien maakt een zieke boom vaak zieker
• Houd de wortelzone vrij van zware belasting en grondverzet
• Leg mulch (bijvoorbeeld boomschors) rond de voet om vocht vast te houden en onkruid te beperken

Wanneer schakelt u een boomdeskundige in?

Bij twijfel over de stabiliteit van een boom, vooral bij bomen dicht bij gebouwen, opritten of speelplekken, is een professionele beoordeling verstandig. Tijdens een VTA-controle brengen we de conditie en veiligheid van uw boom in kaart en adviseren we of behandeling, snoei of verwijdering nodig is.

Daarbij geven we altijd een eerlijk advies: is de boom nog te redden, dan zeggen we dat. Omdat Van Weert zowel adviseert als uitvoert, regelen we ook de vervolgstappen voor u, van boomverzorging tot het veilig rooien op een lastige plek. Met ruim 80 jaar ervaring en een modern machinepark weet u zeker dat uw boom in goede handen is.