Gefaseerd maaien: hoog en ruig gras verwerken zonder de berm te beschadigen

Steeds meer gemeenten, provincies en waterschappen kiezen voor gefaseerd maaibeheer. Minder frequent maaien, maaisel afvoeren en ruimte laten voor kruiden en bloemen. Het zijn maatregelen die de biodiversiteit in bermen aantoonbaar versterken. Maar gefaseerd maaien heeft ook een keerzijde: bermen die twee keer per jaar worden gemaaid in plaats van vijf keer, bouwen tussentijds fors wat op. Het gras staat hoog, de begroeiing is ruig en de stengels zijn zwaar. Dat vraagt om een andere aanpak dan het standaard onderhoudsmaaien van een kort, regelmatig beheerd gazon.

Bij Van Weert werken we dagelijks in de openbare ruimte voor gemeenten, provincies, waterschappen en andere terreinbeherende organisaties. We zien de uitdagingen in het veld: machines die vastlopen in hoog gras, maaidekken die de berm beschadigen op ongelijke of natte ondergrond, en werkgangen die meer tijd kosten dan begroot. In dit artikel leggen we uit hoe gefaseerd maaien in de praktijk werkt, waar de risico’s zitten en hoe u die voorkomt, ook op de moeilijkere terreinen.

Met het nieuwe Raymo maaidek kan Van Weert nog efficiënter maaien

Wateroverlast voorkomen door goede drainage bij landschapsinrichting

Een veelvoorkomend probleem bij landschapsinrichting is wateroverlast, vooral in stedelijke gebieden waar weinig ruimte is voor natuurlijke waterafvoer. Bij hevige regenval kan een gebrek aan goede drainage leiden tot overstromingen, waardoor paden, groenvoorzieningen en infrastructuur worden aangetast. De schade kan groot zijn, niet alleen financieel, maar ook in termen van gebruiksgemak en veiligheid.

De oorzaken van wateroverlast zijn vaak terug te voeren op onvoldoende doordachte afwateringssystemen. Te kleine afvoerkanalen, verstopte goten of een gebrek aan natuurlijke infiltratiegebieden zorgen ervoor dat het water nergens heen kan. Door vooraf een uitgebreide bodem- en terreinbeoordeling te doen, kan worden vastgesteld waar de knelpunten zitten en hoe deze kunnen worden opgelost. Oplossingen zoals wadi’s, vijvers of groene daken kunnen helpen om water tijdelijk op te slaan en geleidelijk af te voeren naar ondergrondse systemen.

Waarom gefaseerd maaien leidt tot ruiger gras

Bij traditioneel intensief maaibeheer wordt gras regelmatig kort gehouden. Bij ecologisch of gefaseerd bermbeheer, dat inmiddels bij een groot aantal gemeenten en provincies de standaard wordt, worden bermen bewust minder frequent gemaaid. Afhankelijk van het beheertype gebeurt dat één of twee keer per jaar, soms met een gefaseerde aanpak waarbij een deel van de begroeiing bewust blijft staan als schuilplek voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.

Het resultaat is een kruidenrijkere, bloemrijkere berm, maar ook een berm waar de graslengte tussen de maaimomenten flink toeneemt. Grassen en ruigtekruiden kunnen in die periode uitgroeien tot 50 centimeter of meer. Stengels worden steviger en dikker. Op terreinen waar de ondergrond niet vlak is – denk aan taluds langs wegen, oeverranden of golvend terrein in het buitengebied – ligt de begroeiing ook nog eens onregelmatig. Dat vraagt om materieel dat daar specifiek voor is uitgerust.

De risico’s van de verkeerde machine op ruig terrein

Niet elke maaimachine is geschikt voor de combinatie van hoog gras, ruige stengels en ongelijk terrein. Wie een standaard gazonmaaidek inzet op dit soort locaties, loopt tegen een aantal problemen aan:

Vastlopen en verstopping: Hoog, vochtig gras klontert samen onder het maaidek en belast de motor zwaar. Op dikke stengels en ruige begroeiing kan een te lichte machine vastlopen, wat leidt tot extra rijgangen, meer uren en hogere kosten

Schade aan de berm: Een maaidek dat niet goed is afgesteld voor ongelijke ondergrond raakt de grond te hard. Dat leidt tot beschadiging van de zode, omwoelingen van de bodem en in het slechtste geval structurele schade aan de oever of het talud. Precies wat u bij ecologisch bermbeheer wil voorkomen.

Inefficiënte werkgangen: Een te smalle maaibreedte betekent meer rijgangen per locatie. Op grote beheeroppervlakken, zoals bermen langs provinciale wegen of oevers van watergangen, telt dat snel op in uren en brandstofverbruik.

Een groter maaibereik voor hoog en ruig gras bij terugkerend maaien

Het nieuwe maaidek: breed, krachtig en geschikt voor ruig werk

Van Weert heeft recent haar machinepark uitgebreid met een nieuw maaidek op de Raymo, specifiek gericht op het maaien van hoog en ruig gras. Met een maaibreedte van 1,30 meter en een robuuste constructie is dit maaidek ontworpen voor precies dit soort werk: bermen die minder frequent worden gemaaid, terreinen met ruige of kruidenrijke begroeiing en locaties waar de ondergrond niet vlak is.

De belangrijkste voordelen voor terreinbeherende instanties:

Brede maaibreedte van 1,30 meter

In één werkgang wordt een brede strook verwerkt. Dat betekent minder rijgangen per locatie, kortere werktijden en lagere kosten per beheerde kilometer. Op grote oppervlakken, zoals bermen langs doorgaande wegen of uitgestrekte oevers, is dit een significante efficiëntiewinst.

Geschikt voor hoog en ruig gras

Het maaidek verwerkt ook zwaar, opstaand gras en dikke stengels zonder vast te lopen. Dat maakt het inzetbaar in bermen die al langer niet zijn gemaaid, op verwaarloosde terreinen of op locaties waar invasieve soorten als jacobskruiskruid of opschot de overhand hebben gekregen.

Respecteert de ondergrond

Het maaidek is zo geconstrueerd dat het niet scalpeert en de bodem niet beschadigt. Op ongelijke terreinen, taluds en oeverranden volgt het de contouren van de ondergrond zonder omwoelingen te veroorzaken. Dat is essentieel bij ecologisch beheer, waarbij de zode intact moet blijven om de gewenste kruidenrijke vegetatie te kunnen ontwikkelen.

Elektrisch en emissievrij

De Raymo is een volledig elektrische machine, aangestuurd via afstandsbediening. Geen uitstoot op de werklocatie, lager geluidsniveau en veilig inzetbaar op locaties waar medewerkers op afstand moeten werken, zoals steile taluds of terreinen langs drukke wegen.

Van Weert is expert op het gebied van maaibeheer

Een goede uitvoering van gefaseerd maaibeheer begint vóór de maaimachine in beweging komt. Bij Van Weert hanteren we een werkwijze die aansluit op zowel de ecologische doelstellingen van de opdrachtgever als de praktische realiteit op het terrein.

Inventarisatie vóór de maaibeurt: We brengen de begroeiingsstructuur in beeld voordat we beginnen. Welke soorten staan er? Zijn er beschermde soorten aanwezig die gespaard moeten worden conform de Wet Natuurbescherming? Is de ondergrond stabiel genoeg voor zwaar materieel? Dit voorkomt verrassingen en schade.

Werken conform het ecologisch werkprotocol: Van Weert werkt conform het ecologisch werkprotocol watergangen, afgeleid van de Gedragscode Wet Natuurbescherming van de Unie van Waterschappen. Dat geldt niet alleen voor sloten, maar ook voor het bredere bermbeheer op locaties met ecologische waarde.

Gefaseerd uitvoeren waar dat de opdracht vraagt: Wanneer een beheerplan voorschrijft dat een deel van de berm blijft staan, werken we dat zorgvuldig uit in de werkgangen. Het nieuwe maaidek geeft ons de precisie en het vermogen om ook in grotere oppervlakken gerichte keuzes te maken in wat we maaien en wat we laten staan.

Maaisel afvoeren: Bij ecologisch bermbeheer is het afvoeren van maaisel essentieel om de bodem niet te verrijken met organisch materiaal, waardoor gras de overhand zou krijgen over kruiden. Van Weert verzorgt ook de afvoer en circulaire verwerking van het maaisel.

Gefaseerd maaibeheer uitbesteden aan Van Weert

Als uitvoerend partner voor gemeenten, provincies, waterschappen en andere terreinbeherende organisaties in Brabant en omgeving biedt Van Weert een complete uitvoering van bermbeheer en maaiwerk in de openbare ruimte. Of het nu gaat om een regulier onderhoudscontract voor bermen langs gemeentelijke wegen, maaibeheer op taluds en oevers voor een waterschap, of incidenteel maaiwerk op verwaarloosde terreinen. Wij beschikken over het materieel, de kennis en de certificeringen om dit vakkundig en conform de geldende wet- en regelgeving uit te voeren.

Met de toevoeging van het nieuwe 1,30m maaidek op de Raymo zijn we nóg beter uitgerust voor de terreinen die de meeste uitdaging vormen: hoog gras, ruige begroeiing, ongelijke ondergrond. Precies de locaties die bij gefaseerd maaibeheer elk jaar terugkomen.

Willem-jan - Van Weert

Meer weten of een offerte aanvragen?

Beheert uw gemeente, provincie of waterschap bermen, oevers of andere groenstroken en wilt u weten hoe Van Weert dit efficiënt en ecologisch verantwoord kan uitvoeren? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek of offerte op maat.

Neem contact op