Projecten
Bomen
Groen
TuinGefaseerd maaien: hoog en ruig gras verwerken zonder de berm te beschadigen
Steeds meer gemeenten, provincies en waterschappen kiezen voor gefaseerd maaibeheer. Minder frequent maaien, maaisel afvoeren en ruimte laten voor kruiden en bloemen. Het zijn maatregelen die de biodiversiteit in bermen aantoonbaar versterken. Maar gefaseerd maaien heeft ook een keerzijde: bermen die twee keer per jaar worden gemaaid in plaats van vijf keer, bouwen tussentijds fors wat op. Het gras staat hoog, de begroeiing is ruig en de stengels zijn zwaar. Dat vraagt om een andere aanpak dan het standaard onderhoudsmaaien van een kort, regelmatig beheerd gazon.
Bij Van Weert werken we dagelijks in de openbare ruimte voor gemeenten, provincies, waterschappen en andere terreinbeherende organisaties. We zien de uitdagingen in het veld: machines die vastlopen in hoog gras, maaidekken die de berm beschadigen op ongelijke of natte ondergrond, en werkgangen die meer tijd kosten dan begroot. In dit artikel leggen we uit hoe gefaseerd maaien in de praktijk werkt, waar de risico’s zitten en hoe u die voorkomt, ook op de moeilijkere terreinen.
Wateroverlast voorkomen door goede drainage bij landschapsinrichting
Een veelvoorkomend probleem bij landschapsinrichting is wateroverlast, vooral in stedelijke gebieden waar weinig ruimte is voor natuurlijke waterafvoer. Bij hevige regenval kan een gebrek aan goede drainage leiden tot overstromingen, waardoor paden, groenvoorzieningen en infrastructuur worden aangetast. De schade kan groot zijn, niet alleen financieel, maar ook in termen van gebruiksgemak en veiligheid.
De oorzaken van wateroverlast zijn vaak terug te voeren op onvoldoende doordachte afwateringssystemen. Te kleine afvoerkanalen, verstopte goten of een gebrek aan natuurlijke infiltratiegebieden zorgen ervoor dat het water nergens heen kan. Door vooraf een uitgebreide bodem- en terreinbeoordeling te doen, kan worden vastgesteld waar de knelpunten zitten en hoe deze kunnen worden opgelost. Oplossingen zoals wadi’s, vijvers of groene daken kunnen helpen om water tijdelijk op te slaan en geleidelijk af te voeren naar ondergrondse systemen.
Waarom gefaseerd maaien leidt tot ruiger gras
Bij traditioneel intensief maaibeheer wordt gras regelmatig kort gehouden. Bij ecologisch of gefaseerd bermbeheer, dat inmiddels bij een groot aantal gemeenten en provincies de standaard wordt, worden bermen bewust minder frequent gemaaid. Afhankelijk van het beheertype gebeurt dat één of twee keer per jaar, soms met een gefaseerde aanpak waarbij een deel van de begroeiing bewust blijft staan als schuilplek voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
Het resultaat is een kruidenrijkere, bloemrijkere berm, maar ook een berm waar de graslengte tussen de maaimomenten flink toeneemt. Grassen en ruigtekruiden kunnen in die periode uitgroeien tot 50 centimeter of meer. Stengels worden steviger en dikker. Op terreinen waar de ondergrond niet vlak is – denk aan taluds langs wegen, oeverranden of golvend terrein in het buitengebied – ligt de begroeiing ook nog eens onregelmatig. Dat vraagt om materieel dat daar specifiek voor is uitgerust.
De risico’s van de verkeerde machine op ruig terrein
Niet elke maaimachine is geschikt voor de combinatie van hoog gras, ruige stengels en ongelijk terrein. Wie een standaard gazonmaaidek inzet op dit soort locaties, loopt tegen een aantal problemen aan:
Vastlopen en verstopping: Hoog, vochtig gras klontert samen onder het maaidek en belast de motor zwaar. Op dikke stengels en ruige begroeiing kan een te lichte machine vastlopen, wat leidt tot extra rijgangen, meer uren en hogere kosten
Schade aan de berm: Een maaidek dat niet goed is afgesteld voor ongelijke ondergrond raakt de grond te hard. Dat leidt tot beschadiging van de zode, omwoelingen van de bodem en in het slechtste geval structurele schade aan de oever of het talud. Precies wat u bij ecologisch bermbeheer wil voorkomen.
Inefficiënte werkgangen: Een te smalle maaibreedte betekent meer rijgangen per locatie. Op grote beheeroppervlakken, zoals bermen langs provinciale wegen of oevers van watergangen, telt dat snel op in uren en brandstofverbruik.
